Teknik ürün satan bir mağaza açtık: vanalar, aktüatörler, sensörler, termostatlar, otomasyon kontrolörleri.
Yayına girdikten sonra gelen soruların çoğu fiyatla ilgili değildi. En çok tekrarlayan şuydu:
“Bendeki model artık üretilmiyor. Bunun yerine ne takabilirim?”
Bu, bir arama kutusunun cevaplayamayacağı bir soru. Çünkü müşteri ürün aramıyor; bir eşdeğer arıyor.
Neden zor
“Eşdeğer” tek bir şey değil. Bir vananın yerine başka bir vana takılabilmesi için birkaç şeyin aynı anda tutması gerekiyor:
| özellik | tür | neden |
|---|---|---|
| Nominal çap | zorunlu | fiziksel — tutmazsa takılmıyor |
| Bağlantı tipi | zorunlu | dişli/flanşlı, geçiş parçası gerekir |
| Basınç sınıfı | zorunlu | yetersizse kullanılamaz |
| Kontrol sinyali | zorunlu | 0-10 V ile 3 nokta aynı şey değil |
| Besleme gerilimi | zorunlu | 24 V ile 230 V karıştırılamaz |
| Kapasite (Kvs) | tolerans | yakın olmalı, birebir olmak zorunda değil |
| Gövde malzemesi | tercih | çoğu uygulamada esnek |
Yani motor iki farklı mantık yürütüyor: zorunlu alanlar eleme yapıyor, toleranslı alanlar sıralama yapıyor. Bu ayrım, katalog aramasında kurduğum sert/yumuşak filtre ayrımının aynısı — ve aynı sebepten işe yarıyor.
Ve özellik kapalı yayına girdi
Motor çalışıyordu. Yine de siteye kapalı olarak koydum — tek bir anahtarla açılıp kapanacak şekilde.
Bu öneriyi gören kişi ürünü satın alıp tesisata takacak. Yanlış bir öneri, yanlış bir arama sonucundan tamamen farklı bir şey: para kaybı, iş gecikmesi ve güvenlik riski.
Böyle bir özelliğin doğruluğu “test ettim, çalışıyor” ile ölçülemez. Alanında bilen birinin örneklem üzerinde doğrulaması gerekir. O doğrulama bitene kadar özellik kapalı duruyor.
Kodun hazır olması, özelliğin hazır olması demek değil.
Anahtarın tek yerde olması da bilinçli: bir sorun çıkarsa dağıtım beklemeden, tek satır ayarla kapatılabiliyor.
Ürün beslemesi: iki sessiz hata
Mağazanın ürünleri alışveriş platformuna bir besleme dosyasıyla gidiyor. İlk taramada iki sorun çıktı.
1. Boş tanımlayıcı etiketi
Barkod numarası olmayan ürünler için etiket yazılıyor ama içi boş gidiyordu.
<g:gtin></g:gtin> ← doğrulayıcı: "geçersiz değer"
(etiket hiç yok) ← doğrulayıcı: "opsiyonel alan eksik" — sorun yok
Boş bir etiket, olmayan bir etiketten kötüdür. Değer yoksa alanı hiç yazmamak gerekiyor.
2. Stokta olmayan ürünler
Fiyatı tanımlanmamış ve stokta olmayan ürünler de beslemeye giriyordu. Sonuç: platform onları reddediyor, hesabın hata oranı yükseliyor.
Süzgeç eklendi: fiyatı olmayan ürün beslemeye girmiyor. Basit bir kural, ama koymadan önce kimse fark etmiyordu — çünkü reddedilen ürünler mağazada normal görünüyor.
Sepette dürüstlük
Aynı turda sepet özeti de düzeldi ve buradaki değişiklikler teknik değil, dürüstlükle ilgili:
- KDV orana göre ayrı satırlarda. Farklı oranlara tabi ürünler varsa tek toplam gösterirsen sepet ile fatura tutmuyor ve müşteri haklı olarak soruyor.
- Kargo satırı: “teslimat adımında hesaplanacak”. Sıfır göstermek yerine ne olacağını söylemek. Sıfır gören müşteri bedava sanıyor.
- İade süresi sayfada da yazılı. Sadece sözleşme metninde değil, kararı verdiği yerde.
- Havalede tek banka hesabı önseçili. Altı hesap listelemek karar değil, kafa karışıklığı üretiyor.
Bunların hiçbiri “özellik” değil. Hepsi, müşterinin ödeme tuşuna basmadan önce ne olacağını bilmesiyle ilgili.
Ve bir yardım masası
Teknik ürün satan bir mağazada destek talebi kaçınılmaz. Ama gelen soruların çoğu tekrar ediyordu.
Yardım masasını bir destek merkezine çevirdim: sık sorulanlar, kurulum notları, kapsam açıklamaları. Amaç talebi engellemek değil — aynı soruyu üçüncü kez cevaplamamak.
Ne öğrendim
Bir e-ticaret sitesinde en zor kısım ödeme akışı değil. Müşterinin gerçekten sorduğu soruyu cevaplayabilmek.
Ve bazı özellikler, kod bittiği için yayına girmez. Bir öneri sisteminin yanlış olması, olmamasından kötüdür — bu yüzden anahtar hâlâ kapalı duruyor, ve açılacağı gün kararı ben vermeyeceğim.